Medycyna sportowa

Uczucie bólu, który pojawił się lub występuje regularnie podczas wykonywania ćwiczeń fizycznych to znak, by danej aktywności zaprzestać do momentu ustalenia źródła problemu. Tylko w ten sposób unikniesz pogłębiania się urazu i ryzyka powstania poważniejszej kontuzji.

Następnym krokiem jest udanie się do lekarza. Zalecić on może odpowiednie leki, ćwiczenia rehabilitacyjne lub noszenie specjalnego aparatu ortopedycznego, jakim jest orteza.

Orteza, zwana także stabilizatorem, to rodzaj usztywnienia kończyny górnej lub dolnej. Jej zadaniem jest odciążenie i utrzymanie prawidłowej pozycji kontuzjowanej ręki lub nogi. W zależności od kontuzji przepisana przez lekarza może zostać orteza na bark, nadgarstek, łokieć, kolano, stopę lub stabilizator stawu skokowego.

Zaletą ortezy jest niska waga i możliwość jej zdejmowania, np. w celu umycia się. Aby spełniła swoje zadanie, jej zakup powinien zostać skonsultowany z lekarzem, który określi typ i stopień zaawansowania urazu, czas używania i okoliczności noszenia (nie zawsze orteza musi być noszona bez przerwy).

Nawrotu kontuzji można też uniknąć, stosując rękaw kompresyjny. Często jest on używany przez np. koszykarzy. Stabilizuje on mięśnie rąk i poprawia krążenie krwi. Nie zaleca się go jednak początkującym adeptom sportu, którzy mięśnie poszczególnych partii ciała powinni dopiero równomiernie wyćwiczyć.

Pierwszą linią obrony przed kontuzjami jest ułożenie odpowiedniej diety. Powinna być ona dostosowana do masy ciała, wieku, trybu życia i uprawianej dyscypliny sportu. Jadłospis najlepiej więc skonsultować z dietetykiem. Spośród ogólnych zasad, których warto przestrzegać, jest wybieranie produktów jak najmniej przetworzonych oraz dostarczanie witamin – C, redukującej ryzyko stanów zapalnych oraz D i K, które wzmacniają kości. Dobrze na zdrowie kości wpływa też wapń i kwasy tłuszczowe Omega-3. Dla stawów korzystny jest z kolei zwiększający ich elastyczność kolagen.

Pamiętać należy o regularnym dostarczaniu organizmowi potrzebnych składników. Zarówno posiłki, jak i nawadnianie organizmu powinny być regularne. W przypadku jedzenia warto dostarczyć ciału energii około 2 godziny przed treningiem. Także po wysiłku fizycznym należy zjeść posiłek, uzupełniając zużyte przez organizm zapasy. Do popijania najlepsza jest woda. Dzienne zapotrzebowanie organizmu na nią to co najmniej 1,5 – 2 l. W upalne dni ilość ta powinna wzrosnąć.

Najlepsza nawet dieta jednak nie pomoże, gdy zaniedbane zostaną ćwiczenia poprzedzające i kończące trening. Rozgrzewka przed właściwym wysiłkiem to czas na energiczne, przygotowujące do dalszych ćwiczeń czynności, takie jak skłony, wymachy czy przysiady. Po treningu należy poświęcić jeszcze z 15 minut na ćwiczenia wyciszające organizm i uspokajające oddech, np. powolne rozciąganie. Po wszystkim pora na regenerację. Niezbędny jest odpowiednio długi sen (najlepiej 7 – 8 godzin) i dzień bez trenowania regenerujących się partii.

Jeśli w uprawianej przez Ciebie dyscyplinie sportu można korzystać z ochraniaczy, to należy to robić. Przed kontuzjami dobrze zabezpieczą np. ochraniacze na kolana i łokcie. Dopasowana do sylwetki (czyli nie krępująca ruchów, ale i nie zbyt luźna) odzież to również istotna część profilaktyki kontuzji. Do danej dyscypliny należy także dobrać obuwie, np. do koszykówki konieczne są buty z wysoką cholewką stabilizujące stawy skokowe.